عایقکاری سازه LSF؛ عایق حرارتی، صوتی و کنترل رطوبت
عایقکاری سازه LSF فقط پرکردن فضای بین استادهای فلزی با پشم سنگ نیست. برای رسیدن به آسایش حرارتی و صوتی و کنترل رطوبت، باید عایق، هوابندی، دفع آب باران، کنترل بخار و اثر پلهای حرارتی با هم بررسی شوند. یک ماده بهتنهایی همه این وظایف را انجام نمیدهد.
در طرح و بنای خشکه چین، انتخاب مصالح عایقکاری بر اساس محل پروژه، نوع دیوار و بام، شرایط داخل و جزئیات پوشش انجام میشود. این مقاله کمک میکند نقش محصولات را بشناسید و هنگام خرید یا بررسی پیشنهاد اجرا، فقط به نام عایق و دانسیته اکتفا نکنید. برای شناخت سازه، LSF چیست؟ را بخوانید.
چهار وظیفه متفاوت در عایقکاری دیوار
| لایه یا عملکرد | وظیفه اصلی | چه چیزی را نباید از آن انتظار داشت؟ |
|---|---|---|
| عایق حرارتی | کاهش انتقال حرارت | لزوماً هوابند یا آببند نیست |
| لایه هوابند | محدودکردن عبور ناخواسته هوا از پوسته | الزاماً بخاربند کمنفوذ نیست |
| لایه کنترل آب باران | جلوگیری از ورود آب به بخشهای حساس و هدایت آن به خروجی | بهتنهایی رطوبت داخل ساختمان را کنترل نمیکند |
| لایه کنترل بخار | تنظیم عبور بخار از طریق نفوذ در مصالح | جایگزین هوابندی یا تهویه نیست |
بعضی محصولات چند عملکرد دارند، اما این موضوع باید در مدارک فنی آنها تأیید شده باشد. تعداد لایه، وزن رول یا نام بازاری «بخاربند» برای تشخیص تمام این عملکردها کافی نیست. پیوستگی اتصال لایهها در کنجها، اطراف پنجره و محل عبور تأسیسات نیز بخشی از عملکرد نهایی است.
چرا پل حرارتی در سازه فولادی سبک مهم است؟
در یک دیوار LSF، مقاطع فولادی میتوانند مسیر انتقال حرارت میان دو سمت جداره باشند. بنابراین مقاومت حرارتی عایق داخل حفره، با مقاومت حرارتی کل دیوار یکسان نیست. حتی عایق مناسب بین استادها، بهتنهایی اثر مقاطع و اتصالات را حذف نمیکند.
در طراحی، عملکرد کل دیوار با درنظرگرفتن اعضای فلزی، لایههای پوشش و جزئیات اتصال محاسبه میشود. عایق پیوسته در محل پیشبینیشده طراح میتواند به کاهش اثر پل حرارتی کمک کند؛ ولی مهار نما و سایر اتصالات عبوری نیز باید بررسی شوند. افزایش دانسیته پشم سنگ داخل حفره، جای این بررسی را نمیگیرد.
چرا پل حرارتی در سازه فولادی سبک مهم است؟
در یک دیوار LSF، مقاطع فولادی میتوانند مسیر انتقال حرارت میان دو سمت جداره باشند. بنابراین مقاومت حرارتی عایق داخل حفره، با مقاومت حرارتی کل دیوار یکسان نیست. حتی عایق مناسب بین استادها، بهتنهایی اثر مقاطع و اتصالات را حذف نمیکند.
در طراحی، عملکرد کل دیوار با درنظرگرفتن اعضای فلزی، لایههای پوشش و جزئیات اتصال محاسبه میشود. عایق پیوسته در محل پیشبینیشده طراح میتواند به کاهش اثر پل حرارتی کمک کند؛ ولی مهار نما و سایر اتصالات عبوری نیز باید بررسی شوند. افزایش دانسیته پشم سنگ داخل حفره، جای این بررسی را نمیگیرد.
انواع عایق مورد استفاده در سازه LSF
-
پشم سنگ :
پشم سنگ محصولی تولید شده از سنگ آهک، ضایعات سرباره کوره های بلند فولادی و سنگ بازالت است. این اجزا گرم می شوند تا مخلوط شوند و به مایعی شبیه گدازه تبدیل شوند. برای ذوب این مواد، دما باید بیش از 2900 درجه فارنهایت باشد. سپس این مواد با سرعت بالا با روشی شبیه تولید پشمک خوراکی چرخانده میشوند تا توده ای از الیاف در هم تنیده تشکیل شود. پشم سنگ را می توان با مقایسه قابلیت های حفظ گرما، مقاومت در برابر آتش، مقاومت در برابر رطوبت، و قابلیت های عایق صدا از سایر عایق ها متمایز کرد با ایجاد پشم سنگ از طریق این فرآیند، تمام مواد آلی از بین میرود و مقاومت محصول نهایی در برابر کپک افزایش پیدا می کند.
مشخصات بارز این عایق
- مقاومت در برابر حرارت در برابر دماهای بالا (800 درجه سانتیگراد)
- عدم انبساط و انقباض در دماهای بالا یا پایین
- وزن مخصوص بسیار کم
- عایق صوتی بسیار خوب
- سمی نبودن و سازگار با محیط زیست
ابعاد پشم سنگ های تخته ای به صورت معمول 60 در 120 سانتی متر و با ضخامتهای مختلف تولید می شوند . متراژ هر بسته بستگی به ضخامت و دانسیته محصول داخل آن دارد . معمولا از پشم سنگ با ضخامت 5 سانتی متر و دانسیته 80 در دیواره سازه ال اس اف استفاده می گردد.
- پشم شیشه:
پشم شیشه وزن مخصوص کمتری نسبت به پشم سنگ دارد. محتوای کم گلوله های سرباره، هدایت حرارتی کم، عمر طولانی و چقرمگی الیاف بالا دارد. پشم شیشه از شیشه به عنوان ماده اولیه اصلی استفاده می کند و یک الیاف شیشه ای با تارهای نازک است که در معرض سانتریفیوژ با سرعت بالا و کشش در دمای بالا قرار می گیرد. پشم شیشه مقاومت دمایی بالایی در حدود 260 درجه دارد. بر این اساس بیشتر برای عایق کاری ساختمان ها و خطوط لوله با دمای پایین استفاده می شود ، و کمتر در سازه LSF استفاده می گردد. به دلیل تفاوت مواد اولیه، پشم سنگ چگالی بیشتری نسبت به پشم شیشه دارد. اما، پشم شیشه انتخاب گسترده تری برای ضخامت دارد. برخلاف عايق پشم شیشه ، پشم سنگ آسيبي به پوست نميرساند و باعث سوزش آن نميشود. همچنين با تمام مصالحي كه در ساختمان و صنايع به كار ميروند سازگار است و تماس آن با اين مصالح مشكلي به وجود نميآورد .
با توجه به ماهیت سازه LSF جهت از بین بردن پل حرارتی و جلوگیری از انتقال سرما و گرما به داخل فضا بهتر است از ورق او اس بی با گرید حداقل 3 که به اصطلاح ضد آب می باشد استفاده نمود . باید توجه نمود که ورق OSB پوشش نهایی کار نمی باشد و صرفا جهت از بین بردن پل حرارتی استفاده میگردد. ضخامت ورق OSB معمولا (9 ، 12 ،15 ، 18 ) میلی متر می باشد و ابعاد آن معمولا 120 *240 سانتی متر و 122*244 سانتی متر می باشد. از ضخامت های 9 و12 میلی متر معمولا جهت زیر سازی نما و ضخامت های 15 و 18 میلی متر جهت زیر سازی پوشش بام و کف باربر استفاده می گردد.
با توجه به گسترش سیستم های ساخت و ساز خشک و سبک ، لزوم استفاده از روش های ساخت وساز نوین اهمیت هرچه بیشتر آن مشخص می شود . یکی از این سیستم های ساختمانی جدید ، در کشور ما با توجه به کمبود منابع چوب اقبال از سیستم سبک فلزی (Light Steel Frame ( LSF است .
در سقف های شیب دار و دیواره سازه LSF استفاده از لایه بخاربند الزامی است و باعث عدم نفوذ رطوبت و همچنین مانع از نقوذ بخار در عایق های حرارتی مانند پشم سنگ میگردد .
عایق بخاربند با توجه به ساختار منحصر به فردی که دارد ساختمان را از نفوذ آب و باران و برف که از لا به لای جداره نما به دیوارهای اصلی می رسد، محافظت میکند. مانع از خوردگی و پوسیدگی سازه LSF و عایق های دیگر حرارتی مانند پشم سنگ و.... در زیر سقف های شیبدار می گردد.
عایق بخاربند اجازه می دهد رطوبت تبخیر شده از آن عبور کند و این موضوع از بروز قارچ و کپک در لایه های مختلف دیوار جلوگیری کرده و باعث طول عمر تاسیسات، سازه بدنه و سقف می گردد.
این عایق قابلیت نصب بر روی هر سطحی از سقف و نما را داراست و با توجه به وزن کم و حجمی بسیار کم و عدم نیاز به روش خاص نصب باعث صرفه جویی در هزینه، بالا بردن سرعت کار و سهولت اجرایی بسیار می شود.
محل مناسب لایه های آب بند و بخار بند در دیوار خشک از اهمیت بسزایی بر خوردار است . به طوری که در صورت استفاده در محل نامناسب باعث بروز خسارات جبران ناپذیری به ساختار دیوار می گردد.
- فوم پلی اورتان پاششی:
فوم پلیاورتان پاششی در انواع سلولباز و سلولبسته عرضه میشود و رفتار حرارتی و رطوبتی این دو یکسان نیست. در انتخاب آن، ضخامت لازم، بستر، شرایط اجرا، کنترل کیفیت و پوشش محافظ بررسی میشوند. نسبت اختلاط و اجرای صحیح نیز در کیفیت نهایی اثر دارند.
فوم کپسولی پرکننده درز را نباید بدون تأیید فنی جایگزین عایقکاری سطح وسیع دیوار یا بام کرد. کاربرد موضعی دور اتصال با اجرای یک لایه عایق پاششی طراحیشده متفاوت است. الزامات تهویه، حفاظت حین اجرا و زمان مجاز بازگشت به فضا از مدارک همان محصول گرفته شود.
عایقهای تختهای مانند EPS، XPS یا PIR نیز محصولات و ویژگیهای متفاوتی دارند. ممنوع دانستن همه آنها در تمام ساختمانها دقیق نیست؛ همانطور که استفاده آزادانه از هر فوم بستهبندی یا بلوک عمومی بهعنوان عایق ساختمانی قابل قبول نیست. کاربرد مجاز، رفتار حریق، پوشش محافظ و سازگاری با سیستم باید مشخص شوند.
- پلی استایرن (یونولیت):
فوم پلی استایرن (یونولیت) یکی از فراورده های صنایع پتروشیمی و نفتی بوده و شکل ظاهری آن از بلور های ریز سفید رنگ تشکیل شده است که در مجاورت فشار و بخار منبسط می گردد به علت ساختار سلولی بسته در بلوک های پلی استایرن (یونولیت) مقاومت خوبی در مقابل آب داشته و نیز در مقابل فساد پذیری و رشد باکتری از خود محافظت می نماید.به طور معمول برخی از کارفرمایان ویا مجریان از بلوک پلی استایرن به جای پشم سنگ استفاده می نمایند. استفاده از عایق و بلوکهای پلی استایرن به دلیل مشتعل شدن و همچنین کاهش حجم آن به مرور زمان، در سازه LSF و دیگر موارد ساختمانی توصیه نمی گردد.
- فوم پلی اتیلن (مبلی):
فوم پلی اتیلن، نوعی فوم پلیمری است که از ترکیب پلی اتیلن فشرده و حباب های ریز هوا تشکیل شده است و به دلیل خاصیت تراکم سلولی آن از بهترین نوع عایق ها می باشد که در برابر صدا و رطوبت از مقاومت بالایی برخوردار است و ویژگی عایق بودن آن مانع نفوذ آب به داخل بسته بندی می شود. این نوع فوم برای صنایع بسته بندی و صنعت مبل استفاده فراوانی دارد . استفاده از فوم پلی اتیلن در صنعت ساختمان به خصوص در سازه LSF ، به دلیل قیمت نسبتا کم آن نسبت به لایه بخاربند رواج دارد . باید به این نکته توجه داشت بر خلاف لایه بخاربند که بخار هوا را محبوس نمی نماید و اجازه عبور بخار و میعانات احتمالی را از سمت ورق OSB به بیرون نما فراهم می نماید ، فوم پلی اتیلن بخار و معیانات آبی را حبس و باعث خسارت احتمالی به سازه LSF می شود لذا توصیه می گردد از عایق پلی اتیلن در سازه LSF استفاده نگردد.
مراحل کنترل اجرای عایقکاری
۱. تعیین هدف و مشخصات: محل پروژه، کاربرد فضا، شرایط داخل و عملکرد موردنیاز دیوار، سقف و کف ثبت شود.
۲. هماهنگی نقشه لایهها: عایق، هوابند، کنترل آب، کنترل بخار و مسیر خروج یا خشکشدن رطوبت مشخص شوند. ترتیب لایهها برای همان پروژه تهیه شود.
۳. کنترل بستر و تأسیسات: نشتی رفع شود و مصالح خیس محبوس نشوند. عبور کابل و لوله با جزئیات لایههای کنترلی هماهنگ شود.
۴. نصب عایق: قطعات متناسب با حفره برش داده شوند و بدون شکاف یا فشردگی نامجاز قرار گیرند. اطراف تأسیسات و لبهها تکمیل شود؛ تکیهگاه یا نگهدارنده در صورت نیاز پیشبینی گردد.
۵. تکمیل غشا و هوابندی: پارگیها، اتصالات، همپوشانیها و نفوذیها با مصالح سازگار و روش مشخص تکمیل شوند. نصب صرف رول بدون تکمیل جزئیات، تضمین عملکرد نیست.
۶. بازدید پیش از پوشاندن: تطابق اجرا با نقشه و مدارک محصول بررسی و تصویر ثبت شود. در صورت پیشبینی در پروژه، آزمون هوابندی یا بررسی حرارتی با شرایط مناسب انجام شود.
محصولات مرتبط و مشخصات خرید
| محصول | مشخصات مشاهدهشده | بستهبندی یا سطح | مشاهده و سفارش |
|---|---|---|---|
| پشم سنگ تختهای پوشینگر ۵ سانت، دانسیته ۸۰ | ۶۰×۱۲۰ سانتیمتر؛ ضخامت ۵ سانتیمتر | ۸ تخته؛ ۵٫۷۶ مترمربع | مشاهده و خرید |
| پشم سنگ تختهای پوشینگر ۷ سانت، دانسیته ۸۰ | ۶۰×۱۲۰ سانتیمتر؛ ضخامت ۷ سانتیمتر | ۵ تخته؛ ۳٫۶ مترمربع | مشاهده و خرید |
| پشم سنگ تختهای پوشینگر ۱۰ سانت، دانسیته ۸۰ | ۶۰×۱۲۰ سانتیمتر؛ ضخامت ۱۰ سانتیمتر | ۴ تخته؛ ۲٫۸۸ مترمربع | مشاهده و پیگیری موجودی |
| پشم سنگ تختهای پوشینگر ۵ سانت، دانسیته ۱۰۰ | ۶۰×۱۲۰ سانتیمتر؛ ضخامت ۵ سانتیمتر | ۸ تخته؛ ۵٫۷۶ مترمربع | مشاهده و خرید |
| غشای سهلایه لایه بخاربند | رول ۱٫۶۰×۵۰ متر | ۸۰ مترمربع اسمی | مشاهده و خرید |
| OSB روسی گرید ۳، ضخامت ۱۸ میلیمتر | ۱۲۲×۲۴۴ سانتیمتر | فروش بهصورت ورق | مشاهده و استعلام |
هزینه عایقکاری LSF چگونه برآورد میشود؟
هزینه فقط قیمت هر مترمربع پشم سنگ نیست. ضخامت و تعداد لایهها، عایق پیوسته، غشا، نوار و چسب سازگار، قطعات اتصال، اجرای اطراف بازشو و دستمزد تکمیل جزئیات در برآورد اثر دارند. مقایسه پیشنهادها باید با مشخصات و دامنه کار یکسان انجام شود.
برای نمونه، ۱۰۰ مترمربع سطح خالصِ فرضی با عایق یکلایه و بسته ۵٫۷۶ مترمربعی، پیش از پرت، حدود ۱۷٫۳۶ بسته نیاز دارد؛ حداقل خرید گردشده ۱۸ بسته است. مقدار واقعی با تعداد لایه، ابعاد حفرهها و نقشه برش محاسبه شود.
برای استعلام، شهر پروژه، مساحت دیوار و بام، ابعاد حفره، نقشه لایهها، نوع نما و هدف صوتی یا حرارتی را ارسال کنید. تماس با خشکه چین مسیر بررسی و دریافت پیشنهاد مرتبط است.
پرسشهای متداول
بهترین عایق برای سازه ال اس اف چیست؟
یک محصول برتر برای همه شرایط وجود ندارد. انتخاب به هدف حرارتی، صوتی، حریق، اقلیم و ترکیب دیوار یا بام وابسته است.
آیا دانسیته بیشتر پشم سنگ بهتر است؟
لزوماً خیر. دانسیته باید با کاربرد محصول هماهنگ باشد؛ برای مقایسه حرارتی، ضریب هدایت و ضخامت نیز لازماند.
آیا پشم سنگ بهتنهایی جلوی عبور هوا را میگیرد؟
نباید چنین فرض کرد. لایه هوابند و اتصال پیوسته آن در پیرامون بازشو و تأسیسات باید مستقل بررسی شوند.
آیا OSB پل حرارتی را حذف میکند؟
خیر. OSB نقش تعریفشده در طراحی را دارد و جایگزین عایق حرارتی اصلی یا محاسبه کل جداره نیست.
آیا نصب بخاربند در هر دو طرف دیوار بهتر است؟
خیر، بهعنوان توصیه عمومی مناسب نیست. دو لایه کمنفوذ میتوانند امکان خشکشدن را محدود کنند؛ نقش و نفوذپذیری هر لایه باید در طراحی مشخص شود.
آیا هر غشای سهلایه تنفسپذیر است؟
از تعداد لایه نمیتوان نتیجه گرفت. باید مشخصات عبور بخار، مقاومت آب و کاربرد تأییدشده محصول بررسی شود.
آیا فوم کپسولی جای عایق پاششی دیوار را میگیرد؟
فوم درزگیر را نباید بدون تأیید برای سطح وسیع جایگزین سیستم عایق پاششی کرد. نوع محصول، ضخامت، پوشش و روش اجرا تعیینکنندهاند.
آیا پشم سنگ ساختمان را ضدحریق میکند؟
عملکرد حریق مربوط به مجموعه آزمودهشده دیوار یا سقف است. نوع پنل، عایق، اتصالات و نفوذیها باید با جزئیات سیستم تطبیق داشته باشند.
آیا عایقکاری نیاز به تهویه را حذف میکند؟
خیر. هوابندی کنترلنشده با تأمین هوای تازه فرق دارد. تهویه و کنترل رطوبت داخل باید در طراحی تأسیسات پیشبینی شوند.
پیش از بستن دیوار چه چیزی بررسی شود؟
نوع و ضخامت عایق، سلامت غشا، پیوستگی هوابندی، تکمیل تأسیسات و رفع نشتی کنترل شوند. از محبوسکردن مصالح خیس جلوگیری و وضعیت اجرا ثبت شود.